Avustralya’da bir kadın öncü: Eva Maria Cox

- Fidan YILDIRIM
65 görüntüleme
Eva Maria Cox; Avusturyalı yazar, feminist, sosyolog, sosyal yorumcu ve aktivist. Mevcut toplum yerine daha sivil bir toplum yaratmanın aktif savuculuğunu yaptı. Kadın Seçim Lobisi’nin (Women’s Electoral Lobby) uzun süreli üyesiydi. Sosyal katkı ve refah konularını politik gündeme taşıyarak feminist temelde değişim için çaba sarfediyor.

Evlenmeden önceki soyadı Hauser olan Eva Maria Cox, Avusturya’nın Hitler Almanyası tarafından ilhak edilmesinden çok kısa bir süre önce; 21 Şubat 1938’de Viyana’da Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Bu ilhak kendisi ve ailesi için yurtlarından kopup vatansızlaşmanın nedeniydi. Son sınıf tıp öğrencisi olan annesi Ruth ile birlikte ilhakın ertesi yılı İngiltere’ye gitti ve savaş sürecinde Surrey isimli kasabada, İngiltere’nin Almanya-Avusturya’yla savaş içinde olması nedeniyle, ‘düşman yabancı’ statüsünde kaldılar. Eva’nın babası Richard Hauser Filistin’deki İngiliz Ordusu’na katılırken büyükannesi, büyükbabası ve diğer akrabaları ise Avustralya’nın Sidney kentine sığındılar. Eva savaştan sonra babasının İtalya’daki Birleşmiş Milletler Mülteciler Derneği’nde çalışmasından dolayı Roma’da iki yıl okudu ve 1948’de annesinin Sidney’deki ailesinin yanına gitti.

Kadın Seçim Lobisi’nin sözcüsü oldu

Eva Avustralya’ya gittikten sonra Sidney Kız Lisesi’nde eğitim gördü. İki yıl sonra tanınmış bir piyanist olan Hephzibah Menuhin ile ilişki kuran babası annesinden ayrılarak onunla evlendi ve Menuhin, Eva’nın üvey annesi oldu. Eva 1956’dan 1957’ye kadar Sidney Üniversitesi’nde eğitimini sürdürdü. 20. yüzyılın ikinci yarısında radikal feminizmin en güçlü seslerinden biri olan Germaine Greer ve ünlü sanat eleştirmeni Robert Hughes ile bu süreçte tanışarak sol görüşlü, entelektüel kesimlerin buluştuğu Sydney Push çevresi ile ilişkilendi. Geçerli ahlak değerleri ve otoriterliğe karşı olan çok çeşitli meslek ve kesimlerden kişilerin içinde yer aldığı bir  yapıydı Sydney Push çevresi. Avrupa’yı dolaşmak için üniversiteden ayrılan Eva orada John Cox ile tanıştı ve Avrupa gezisi ardından Sidney’e dönünce evlendiler. 1964 yılında Rebecca adını verdikleri bir kızları oldu. 1969 yılında ise ayrıldılar.

1970’lerin başında bekar bir anne olarak eğitimine tekrar dönen Eva Cox 1974 yılında New South Wales Üniversitesi’nin Sosyoloji bölümünden Onur Derecesi ile mezun oldu ve aynı bölümde özel öğretmen ve araştırma danışmanı olarak görev aldı. 1970’lerde Kadın Seçim Lobisi’nin sözcüsü olan Cox daha sonra Kadınların Ekonomik Düşünce Kuruluşu’nun kurulmasına yardımcı oldu. 1977’den 1981’e kadar  New South Wales Sosyal Hizmet Konseyi’nin yöneticiliğini yaptı. 1980’de Churchill Bursu ile ödüllendirildi.

Lider Kadınlar kitabı yayınlandı

1980’lerde feminist bir kadın araştırmaları dergisi olan ‘Dayanıklı Kız’ın (Refractory Girl) hazırlanmasında yer almaktaydı. Savaş karşıtı ve feminist aktivitelerinin yanı sıra medya sözcülüğü yaptı. Paddington’da bulunan Glenmore Road Devlet Okulu’nda Commonwealth tarafından finanse edilen bir ilk okul sonrası çocuk bakım merkezi kurdu.

1981-1982’de Avustralya İşçi Partisi’nin Sosyal Hizmetler Federal Gölge Bakanı Senatör Don Grimes’in danışmanlığını yaptı.

1989’da Distaff Associates adında küçük bir özel danışmanlık şirketini işletmeye başladı. 1994-2007 yılları arasında Sidney’de bulunan Avustralya Teknoloji Üniversitesi’nde ders verdi ve sosyal araştırma program direktörü olarak buradaki hizmetlerini tamamladı.

Eva Cox, Avustralya Yayın Kurumu-ABC’nin her yıl Eylül-Ekim-Kasım-Aralık aylarında ABC Ulusal Radyo’da yayınladığı ‘Boyer Lectures’ (Boyer Dersler) kapsamında, sosyal sermayenin önemini vurgulayan ‘Gerçek Bir Sivil Toplum’ başlıklı 1995 derslerinin sunumunu yaptı. Ertesi yıl, güç olgusunu cinsiyetle bağlantılı olarak araştırıp kaleme aldığı ‘Leading Women’ (Lider Kadınlar) adlı kitabı yayınlandı. Cox üretken bir yazar ve sosyal yorumcu olarak değerlendirilmektedir. Makaleleri Crikey ve The Conversation adlı internet sitelerinde yayınlanmaktadır.

1997’de ‘Yılın Hümanisti’ seçildi

Eva Cox 2007’den 2015’e kadar, uzun vadeli ve bağımsız kitle politikalarını geliştirme amacı güden bir düşünce kuruluşu olan Politika Geliştirme Merkezi’nin üyeliğini yaptı. 2007’den bu yana Avustralya Teknoloji Üniversitesi’nde Jumbunna Yerli Öğrenim Evi’nde profesör olarak görev yapmakta ve sosyal politika için kanıt temelleri üzerinde çalışmaktadır. Distaff Associates’in müdürlüğünü yapmaya devam ederken Kadınların Ekonomik Düşünce Kuruluşu’nun daha ileri bir aşaması olan Kadın Eşitliği Düşünce Kuruluşu’nun (Women’s Equity Think Tank-WETTANK) yürütücülüğünü yapmaktadır. Mart 2014’te engelli müşteriler ve engelli hizmet sağlayıcılarına bilgi, eğitim ve destek sağlayan New South Wales merkezli bir kuruluş olan Touching Base’in yöneticilerinden biri olmak üzere Avustralya Yüksek Mahkemesi eski yargıcı Michael Kirby ile ortak hareket etti. 1970’lerde park alanlarını, tarihi yerleri, maliyeti düşük yapılaşmayı savunmak için grevler geliştiren

 

Yeşil Yasak hareketinde öne çıkan sendika ve çevre aktivisti Jack Mundey’in izinden giderek, 2015 yılında Millers Point’teki toplu konutları kurtarmak için yapılan kampanyanın öncüsü oldu.

Kadınların refahına yaptığı hizmetlerden dolayı 1995’te Avustralya Düzeni Görevlisi olarak atanan Eva Cox 1997’de Avustralya Hümanist Dernekleri Konseyi tarafından ‘Yılın Hümanisti’ seçildi.

Kendisini ‘politik bağımlı’ olarak tanımladı

2011 yılında Avustralya Posta Efsaneleri Ödülü’nü aldı ve cinsiyet eşitliği davasını ilerleten kadınları onurlandıran dört pulluk serinin parçası olarak bir posta puluna resmi basıldı. Diğer üç pulda ise Germaine Greer, Elizabeth Evatt ile Anne Summers’ın resimleri yer almaktaydı.

Eva Cox Hitler faşizminden kaçmak zorunda kalmalarından sonra Avustralya’ya yerleştikleri dönemde Yahudi kimliğinin ve Yahudi cemaatinin bilincine varmaya başladı. Tanrı konusunda bilinemezci (agnostik) olan Cox hümanist bir kişiliğe sahiptir. Sidney’de yaşamını sürdürmekte; “yaşadığımız toplumları ekonomik materyalizme daha az vurgu yaparak, feminizm, adalet ve eşitlikle daha medeni hale getirmeye’ çalışmaktadır. Kişisel web sitesinde kendisini ‘politik bağımlı’ olarak tanımlayan Cox, “Babam o gün dünyayı kurtarmak için ne yaptığımızı sorarak beni ve ergen arkadaşlarımızı utandırırdı. Belki de bir şeylerin yanlış olması durumunda onu düzeltmeye çalışmam gerektiğini hissetmek genetiktir” sözleriyle aktivizm tutkusunu dile getirmektedir.