Mikro devrimler olmadan daha büyük ölçekli devrim olması pek mümkün değil. Ancak devlet, kapitalizm, otoriterlik gibi aşırı örgütlü ideoloji, pratik ve yaşam biçimlerini yenmek için bana göre aynı zamanda ütopya sahibi olmak gerekiyor. Daha da önemlisi bulaşıcılığı daim kılacak öncüler ve öznellikleri geliştirecek, günü geldiğinde birlikte harekete geçme potansiyelini maddeleştirecek altyapılar geliştirmek gerekiyor.
Nazan Üstündağ
Newaya Jin’ın Aralık 2022 sayısında yazdığım makalede İkinci Uluslararası Kadın Konferansı’nda adeta birikmiş bir neşe ve merak patlaması eşliğinde ortaya çıkan enternasyonalist bir kadın hareketi ihtiyacının açığa çıktığından bahsetmiştim. Kadınların ulus ötesi bir biçimde bir araya gelme çabası ve arzusu içinde olduğunu anlatmış, kadınların bu enerjisinin bir örgütle buluşması gerektiğinin altını çizmiştim. Kadınların özellikle Kürdistan’da, İran’da ve Latin Amerika’da gerçekleşenlere kadın devrimi ismini verdiği bir ortamda bedenler ve zihinlerimizin daha neler yapabileceği konusunda muhteşem bir hevesin varlığından bahsetmiştim. Bu yazıda kısaca bunun oluşmasının programlaşabilmesi için gerekli altyapının nasıl kurulabileceği üzerine bir kaç öneriden bahsedeceğim. Ancak buna geçmeden önce bu altyapının hangi sorunları aşması gerektiğini -Ocak ayında Bermal Küçük tarafından ve Türkiye bağlamında kaleme alınmış bir yazıdan ilhamla- tartışacağım.
Kadınlar yüzyıl devrimlerinin öznesi
Bermal Küçük, Çatlak Zemin’de çıkan yazısında son yıllarda her ne kadar feminist örgütler bir bir kapansa da Türkiye’de bir feminist devrimden bahsedebileceğimizi söylüyor. Ciddi bir araştırmaya dayanan yazısını okumanızı tavsiye ederim, çünkü ben burada aktarırken bütünlüklü olarak yansıtamayacağım elbette. Bermal, örgütsüz ancak birey de denemeyecek daha çok arkadaş grupları olarak kendini örgütleyen bir devrimden bahsediyor. Arkadaş grupları sayesinde kadınların gündelik hayat içersinde verdikleri mücadeleyi ve feminist öznelliklerini nasıl icra ettiğini anlatıyor. Kadınların işten, sevgililiğe, sokaktan aileye tüm dünyayı bu arkadaş gruplarının içine temeli atılmış bir bakış açısından nasıl yeniden inşa mücadelesi verdiğinden bahsediyor. Yazı iki açıdan önemli kanımca. Bir kere öyle veya böyle dünyada kadınların bu yüzyılın devrimlerinin öznesi olduğunu, olmaya devam edeceğini ve bunun mikro alanlarda çoktan kendini gösterdiğini önümüze seriyor. Öbür taraftan ise bunun bir örgüt çerçevesinde yapılamaması, kadınların Bermal’in anlattığına göre bilinçli bir biçimde örgütlerden uzak durması bizi “yeni bir arada durma” ve “aynı yöne ilerleme” (hevallik) biçimleri üzerine kafa yormamız gerektiğine dair uyarıyor. İşte kadınların enternasyonalist örgütlenmesini de bu bağlamda düşünmek lazım.
Kadın hareketlerini birbirine konuşturmayı sağlamak
Nihayetinde Bermal’in bahsettiği elbet bir devrimdir. Mikro devrimler olmadan daha büyük ölçekli devrim olması pek mümkün değil. Ancak devlet, kapitalizm, otoriterlik gibi aşırı örgütlü ideoloji, pratik ve yaşam biçimlerini yenmek için bana göre aynı zamanda ütopya sahibi olmak gerekiyor. Daha da önemlisi bulaşıcılığı daim kılacak öncüler ve öznellikleri geliştirecek, günü geldiğinde birlikte harekete geçme potansiyelini maddeleştirecek altyapılar geliştirmek gerekiyor. Bu konuda ciddi birikimi olan kadın hareketleri var elbette. Bana göre ilk planda ivedi olarak yapılması gereken şey bu hareketleri birbirine konuşturmayı ve bu diyaloğu sürekli kılmayı sağlayacak bir internet sitesi kurmak. Bu sitenin hem diyaloğu, hem birbirinden haber almayı hem de feminist ütopyaları ve eyleyiş biçimlerini birbirine bulaştırma konusunda önemli bir rol oynayabileceğini düşünüyorum. İkincisi HDK türünde bir birliktelik kurmak. Bu birlikteliğin ise örgütleme değil ama öncülük konusunda rol almasını sağlamak gerekiyor. Kendi kadrolarını da yaratacak, okulu ve araştırma merkezi olacak bir birliktelikten söz ediyorum.
Kuantum fiziğini esas alan çalışma
Bu esnada elbette genişlemeye devam etmek için karşılıklı ziyaretler, araştırma ve buluşma gezileri de gerekli. Açıkçasını söylemek gerekirse bunun ötesinde yapılacak birçok şeyin kadın hareketinin geldiği noktada esneklikten uzak olabileceğini, bulaşmayı ve bulaşıcılığı yani kuantum fiziğini esas alan bir çalışmanın ise şimdi dahi tam tahmin edemeyeceğimiz sonuçları olacağını düşünüyorum.
