Frenchie Mae Cumpio Filipinli bir gazetecidir. 2020 yılından bu yana tutuklu bulunmaktadır. 2026’da en az 12 yıl olmak üzere hapis cezasına çarptırılmıştır. Cumpio, terörizmi finanse etme suçlamasıyla mahkum edilen ilk Filipinli gazeteci.
Frenchie Mae Cumpio Filipinli bir gazetecidir. 2020 yılından bu yana tutuklu bulunmaktadır. 2026’da en az 12 yıl olmak üzere hapis cezasına çarptırılmıştır.
23 Ocak 1999 doğumlu Cumpio, Filipinler Tacloban Üniversitesi’nde biyoloji okudu. Bu süreçte üniversitenin resmi öğrenci yayını olan UP Vista’nın baş editörlüğünü yaptı. Gazetecilik yapmayı tercih ederek biyoloji eğitimini bıraktı. Daha sonraları DYVL Aksyon Radyo’da program sunuculuğu yaptı.
Kolluk kuvvetlerinin işlediği suçları belgeledi
Tacloban şehri merkezli ve Doğu Visayas bölgesini kapsayan bir araştırma medya kuruluşu olan Eastern Vista’nın başına geçti. O yıllarda Filipinler Devlet Başkanı olan Rodrigo Duterte’nin başkanlığı altında kolluk kuvvetlerinin işlediği suistimalleri araştırdı ve bir dizi raporla, ordu birliklerinin yoksul çiftçilere yönelik tacizlerini belgeledi. Yargısız infaz kurbanları hakkında makaleler kaleme aldı. 2013 yılı kasırga sezonunda yaşanan ve Süper Tayfun olarak nitelendirilen Tayfun Haiyan’dan sonraki yeniden yapılanma sorunları, doğal afet kurbanlarının karşılaştıkları zorluklar, tahliyeye karşı 
mücadeleleri de dahil yerel konular üzerine yazılar yazdı. Eastern Vista daha çok işçilerin, çiftçilerin ve öğrencilerin hak mücadelelerini ele alan bir yayın kuruluşu.
Polisin “kırmızı etiketleme”sine maruz kaldı
Frenchie Mae Cumpio’nun yetkililere yönelik eleştirileri hükümet ve ordunun dikkatinden kaçmadı. Gözetim altındaki aktivistler hakkında yazdığı bir makalenin üzerinden birkaç gün geçmişken devlet adına çalıştıklarından şüphelenilen kişilerce takip edilmeye başlandı. Muhalifleri “komünist”, “yıkıcı”, “terörist” olarak damgalayan polisin “kırmızı etiketleme”sine Cumpio da maruz kaldı.
7 Şubat 2020’de Cumpio, bir insan hakları aktivisti olan Marielle Domequil ile birlikte tutuklandı. Polis, Cumpio’nun yatağında bir el bombası, bir ateşli silah ve bir komünist bayrağı bulduğunu iddia etti. Ayrıca 500 bin Filipin pesosu nakit paraya el koydu. Cumpio ve arkadaşı yasadışı silah ve patlayıcı bulundurmakla suçlandı. Aynı gün üç insan hakları aktivisti daha tutuklandı ve beşi birlikte “Tacloban 5” olarak anılmaya başlandı.
Frenchie Mae Cumpio’nun Filipinler bölümünün üyesi olduğu Uluslararası Radyo ve Televizyonda Kadınlar Birliği (AWRT), onun tutuklanmasının ardından hemen harekete geçti ve serbest bırakılmasını istedi.
Özgürlüğü için yürütülen mücadele
Mart 2021’de, Cumpio ve birlikte tutuklandığı Marielle Domequil hakkında terörizmi finanse etmek suçlamasıyla şikayet dilekçesi verildi ve Eylül’de haklarında bu suçlamayla iddianame düzenlendi. Cumpio hakkındaki, bir pusuda iki askerin öldürülmesi suçlaması ise daha sonra düşürüldü.
Frenchie Mae Cumpio, 2023’te Filipinlerde hala hapiste olan tek gazeteciydi. Birleşmiş Milletler Düşünce ve İfade Özgürlüğü Hakkının Teşviki ve Korunması Özel Raportörü Irene Khan, Ocak 2024’te Cumpio ve birlikte tutuklandığı arkadaşını hapishanede ziyaret etti. Kasım 2024’te, Cumpio’nun tutukluluk süresinin uzunluğundan duyduğu hayal kırıklığını dile getiren Khan, ona yönelik suçlamaların “gazeteci olarak yaptığı çalışmalara misilleme olarak ortaya atılmış gibi göründüğünü” belirtti. Uluslararası Radyo ve Televizyonda Kadınlar Birliği’nin Filipinler şubesi 8 Mart 2024’te Manila’da düzenlenen gösteride, kadın gazetecilere yönelik siyasi ve cinsiyetçi gerekçelerle yapılan saldırıları kınayarak, Cumpio’nun serbest bırakılmasını istedi. 2025 yılında, Gazetecileri Koruma Komitesi tarafından yayınlanan açık bir mektupta 250’den fazla gazeteci Cumpio’nun serbest bırakılmasını talep etti. Tek Özgür Basın Koalisyonu aynı yıl “gazetecilere karşı en acil on adaletsizlik vakası listesi”ne onun adını ekledi.
Hapis cezasına çarptırıldı
Yaklaşık beş yıllık tutukluluk ardından Frenchie Mae Cumpio ve Marielle Domequil’in yargılanmasına 2024’te başlandı. Ocak 2026’da Tacloban Bölge Mahkemesi, başka davalarda da itiraflarını esas aldığı kimi eski isyancıların itiraflarına dayanarak, terörizmi finanse etmek suçlamasıyla Cumpio ve Domequil’i en az 12, en çok 18 yıl olmak üzere hapis cezasına çarptırdı. Cumpio, terörizmi finanse etme suçlamasıyla mahkûm edilen ilk Filipinli gazeteci. Avukatları temyiz başvurusunda bulundular. Şartlı tahliye talepleri Şubat ayında reddedildi. Mahkemenin aldığı mahkûmiyet kararı, insan hakları kuruluşlarından hukukçulara, basın çevrelerinden kilise çevrelerine kadar ulusal ve uluslararası birçok çevre tarafından eleştirildi ve iptal edilmesi talep edildi. Birçok insan “Cumpio ve Domequil’in Doğu Visayas’taki yoksulların yaşamlarını iyileştirme çabaları nedeniyle hedef alındığına” inanıyor.
Dünya basın özgürlüğü ödülüne aday gösterildi
Şubat 2026’da Gazetecileri Koruma Komitesi, Sınır Tanımayan Gazeteciler ve Özgür Basın, “cesareti, gazeteciliğe olan bağlılığı ve basın özgürlüğünü savunması” nedeniyle Frenchie Mae Cumpio’yu Guillermo Cano Dünya Basın Özgürlüğü Ödülü’ne aday gösterdi.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi’nden beş uzman, temyiz duruşması öncesi en azından Cumpio ve Domequil’in serbest bırakılmasını talep etti.
Cumpio, Gazetecileri Koruma Komitesi, Uluslararası Kadın Medya Vakfı ve Sınır Tanımayan Gazeteciler tarafından derlenen “2026’da basın özgürlüğüne yönelik en acil tehditler” listesindeki on gazeteci arasındadır.
Uluslararası kuruluşlar olan Gazetecileri Koruma Komitesi, Sınır Tanımayan Gazeteciler ve Sınırsız Özgür Basın’ın yanısıra Filipinler Ulusal Gazeteciler Birliği ve Halkın Alternatif Medya Ağı da Cumpio’nun özgürlüğünü hedefleyen “FreeFrenchieMaeCumpio” koalisyonunun üyeleri olarak bu doğrultuda çaba sarf etmektedirler.
Uluslararası Kadın Medya Vakfı tarafından Mayıs 2026’da Frenchie Mae Cumpio’ya “Wallis Annenberg Kadın Gazeteciler Ödülü” verildi. Bu ödül, gözaltına alınan, hapsedilen veya tutuklu bulunan kadın gazetecilere dikkat çekme amacını taşıyor. Cumpio ve Domequil’e hukuki yardım sağlayan Ulusal Halk Avukatlar Birliği (NUPL), bu ödül vesilesiyle “dünyanın Frenchie Mae’de işini yaptığı için hapsedilen bir gazeteciyi tanıdığını ve bu tanınmanın, halka hizmet eden bir gazeteci olarak çalışmalarının ve davasının en ezici gerekçesini oluşturduğunu” dile getirdi.
Sınır Tanımayan Gazeteciler, 2026’da hazırladığı “Ulusal güvenlik gazeteciliğe karşı bir silah haline geldiğinde” başlıklı raporunda Frenchie Mae Cumpio’nun davasına atıfta bulundu.
“Aşk, karşı koymak demektir” başlıklı makale
Frenchie Mae Cumpio, tutuklanmasından bir gün önce, 6 Şubat 2020’de easternvista.net’te yayınlanan “Aşk, karşı koymak demektir” başlıklı makalesinde şunları yazıyor:
“Çürümüş bir sistemde, dünyanın dört bir yanındaki sevginin en iyi tezahürü aktivizmdir. Kapitalistlere, çevreyi yağmalayanlara, yozlaşmış yetkililere ve toplu katillere karşı mücadele etmek, statükoya boyun eğmekten her zaman çok daha üstündür.
Filipinler bağlamında, bu sevgi tezahürü, İspanyol ve Japon sömürgecilerinden ulusal kurtuluşu hedeflemiştir. Atalarımız, ülkenin kaynaklarını yağmalamaktan başka bir şey istemeyen gaspçılara karşı hakları için mücadele etmek üzere militan bir şekilde silahlanmışlardır. Günümüzde aktivistler, emperyalist ülkelerin, toprak sahiplerinin ve bürokrat kapitalistlerin ülke genelindeki emekçi kitleler üzerindeki devam eden kontrolüne karşı mücadele etmeye devam etmektedir.
Köpeklerin ve kasapların bize anlattığının aksine, aşk savaşın yokluğu değildir. Aşkın yerini alacak bir kelime varsa, o da devrim olmalıdır-dünyanın zalimlerine karşı verilen bir devrim.
Statükonun destekleyicileri, aşkı yeniden tanımlamak için aktif olarak çalışıyorlar. Ancak dünya, buna karşı savaş veriyor çünkü bugün aşkı kutlamanın tek bir yolu var ve o da karşı koymaktan geçiyor.”
Frenchie Mae Cumpio hala cezaevinde tutuluyor ama onun mücadelesini örnek alan yeni genç gazeteciler Filipinler’deki gerçeklere ayna tutmaya devam ediyorlar. Cumpio’nun özgürlüğü için mücadele de sürüyor.
