Lakshmi Sahgal: Hindistanlı bir özgürlük savaşçısı, sosyal aktivist, doktor ve Hint Ulusal Ordusu’nda yer almış ilk kadın komutan. Daha çok “Yüzbaşı Lakshmi” olarak tanınmaktadır.
Lakshmi Sahgal: Hindistanlı bir özgürlük savaşçısı, sosyal aktivist, doktor ve Hint Ulusal Ordusu’nda yer almış ilk kadın komutan. Daha çok “Yüzbaşı Lakshmi” olarak tanınmaktadır. Lakshmi Swaminadhan adıyla 24 Ekim 1914 yılında, İngiliz himayesindeki Hindistan’da, Madras’ta (şimdiki Chennai) doğdu. Babası Madras Yüksek Mahkemesi’nde bir ceza avukatı, annesi ise aristokrat Nair ailesine mensup bir sosyal hizmet uzmanı ve özgürlük savaşçısıydı.
Genç yaşta kast uygula
malarına karşı geldi
Annesinin ilerici düşüncelerinin etkisi altında büyüdü. Ayrıca, Hindistan Komünist Partisi’ne katılan ilk kadın olan Suhasini Nambiarnile de tanıştı ve ondan çok etkilendi. Sosyal dogmaları ve kuralları tanımayarak daha çok gençken kast uygulamalarına karşı sesini yükseltti. 1932 yılında Madras’taki Queen Mary’s College’de eğitim almaya başladı. Genç yaşında P.K.N. Rao adında bir pilot ile evlendi. Ancak evliliği uzun sürmedi. Altı ay sonra ayrılarak doğduğu şehre döndü ve eğitimini sürdürmeye karar verdi. Madras Tıp Kolleji’ndeki eğitimini 1938’de tıp doktoru olarak tamamladı. Ayrıca aynı kollejden 1940 yılında jinekoloji ve doğum alanında da diploma alarak Madras’taki Government Kasturba Gandhi Hospital’de doktor olarak çalışmaya başladı.
Yoksullara ve mültecilere sağlık hizmeti verdi
Haziran 1940’ta Singapur’a gitti ve orada yoksullar ve Hindistanlı mültecilere sağlık hizmeti verecek bir klinik açtı. Aynı zamanda, 1941 yılında Rash Behari Bose tarafından kurulmuş olan Hint Bağımsızlık Birliği ile yakın ilişki kurdu.
1942 yılında, Singapur’un Japonlar tarafından işgali sırasında Lakshmi Sahgal, yaralı savaş esirlerine tıbbi destek verdi. Bunların birçoğu bir Hindistan bağımsızlık ordusu kurmakla ilgileniyordu. Bu yıllarda Singapur’da çok sayıda Hint milliyetçisi çalışmaktaydı.
Kadın piyade alayının kurulmasına öncülük etti
2 Temmuz 1943’te Hindistanlı bağımsızlık yanlısı bir milliyetçi olan Subhas Chandra Bose Singapur’u ziyaret etti ve Hint Ulusal Ordusu’nun yanısıra Hint Bağımsızlık Birliği’nin de liderliğini ele aldı. Bose, 8 Temmuz 1943’te orada yaptığı kitlesel bir toplantıda 1857’de Hindistan’ın bağımsızlığı için İngilizlere karşı kahramanca mücadele eden Jhansi’li Rani Lakshmi’nin adını taşıyan bir kadın piyade alayı kurma niyetini dile getirdi. Bose’nin karizmatik liderliğinden etkilenen ve ilham alan Dr. Lakshmi Sahgal, onunla yüzyüze bir görüşme talep etti. Beş saati aşan görüşmeleri sırasında Sahgal kurulacak kadın alayında yer almaya hazır olduğunu belirterek Bose ile birlikte çalışma arzusunu dile getirdi. Bose, bir kadın mitingi düzenlemesi için ona altı gün süre verdi. Sahgal mitinge 6000 kadın toplamayı başardı. Bose’nin mitingde yaptığı Hindçe konuşmayı Tamil ve Malayalam dillerine çevirdi. Konuşmasının sonunda Bose gönüllüler için çağrı yaptığında tüm kadınlar öne akın ettiler. Sonraki günlerde Hint Ulusal Ordusu’na bağlı, 1200 kişilik Jhansi’li Rani Kadın Piyade Alayı, Lakshmi Sahgal’ın öncülüğünde kuruldu. Alayın komutanlığına getirilen Sahgal’ın rütbesi yarbay olmasına karşın genelde “Yüzbaşı Lakshmi” olarak tanındı. Kadın Alayı’na yeni katılımlar sağlamak için Malaya, Kuala Lumpur ve Singapur’a birçok kez turlar gerçekleştirdi. Singapur’da üç aylık bir eğitimden geçen Alay’ın görevi Burma boyunca ilerleyen Hint Ulusal Ordusu’na destek olmaktı. İngiliz askerleriyle birçok çatışmaya girdiler. Bazı alanları ve yolları ele geçirdiler. Açlık ve zorlu doğa koşullarına göğüs gerdiler. Sahgal aynı zamanda onlara sağlık hizmeti de veriyordu.
İngilizlere karşı gerilla savaşı verdi
Lakshmi Sahgal komutasındaki Kadın Alayı 1944 yılında Burma sınırında İngilizlere karşı gerilla savaşı verdi. Yüzbaşı Lakshmi 1945 Mayıs’ında İngiliz silahlı güçleri tarafından tutuklandı ve Rangoon’da bir yıla yakın hapsedildi. 1946 yılı Mart’ında Hindistan’a geri döndü. Hindistan’a döndükten sonra, Hindistan Ulusal Ordusu’nun Hindistan’a dönen yoksul aileleri için fonlar toplamak için seferber oldu. Ordu sığınmacıları için büyük kampların kurulduğu Madras ve Kerala’yı da ziyaret etti.
Söylediği şarkılarla rekor kırdı
Kollej’de okuduğu yıllarda sesinin güzelliği ile de tanınan ve şarkılar söyleyen Sahgal, sonraki yıllarda söylediği iki şarkıyla rekor kırdı. 1940’larda Hindistan Ulusal Ordusu Yardım Fonu’na para toplamak için söylediği “Delhi chalo…” aynı zamanda Ulusal Ordu erlerinin bir marşıydı. “Jaya ho jai…” ise, Özgür Hint Geçici Hükümeti’nin ulusal marşıydı.
Bakanlar konseyinde yer alan tek kadın
Lakshmi Sahgal, Singapur’da Subash Chandra Bose tarafından öncülük edilen Özgür Hint Geçici Hükümeti’nin Bakanlar Konseyi’nde yer alan tek kadın oldu ve Kadın Örgütlenmelerinden Sorumlu Bakan olarak görev yaptı.
Yüzbaşı Lakshmi, Ulusal Ordu’nun bir subayı olan Albay Prem Kumar Sahgal ile Mart 1947’de Lahor’da evlendi ve Kanpur’a yerleştiler. Hindistan’ın bölünmüş olmasının acısıyla, Pakistan’dan Kanpur’a gelen çok sayıda sığınmacı ile ilgilenmeye kendini adadı. Daha sonraları tekstil fabrikasında bir işe giren eşi 1992’de yaşamını yitirdi. Subhashini Ali ve Anisa Puri adlarında iki kızları oldu.
Sahgal, 1971’deki Hindistan-Pakistan Savaşı sırasında, özgürlük savaşı veren Bengal Halkına Yardım Komitesi’ne katılarak, Doğu Bengal’den (Bugünkü Bangladeş) Hindistan’a gelmiş olan milyonlarca sığınmacı için Batı Bengal’de kamplar ve tıbbi yardım örgütledi.
Komünist partinin merkez komite üyesiydi
1972 yılında kızı Subhashini Ali’nin ardından Hindistan Komünist Partisi (Marksist) saflarına katılan Sahgal partiyi Hindistan Parlamentosu’nun üst kanadı olan Rajya Sabha’da (Eyaletler Meclisi) temsil etti. Ölümüne kadar da bu partinin aktif üyesi olarak kaldı. Aynı zamanda partinin Merkez Komite üyesiydi.
Lakshmi Sahgal 1981’de kurulan Tüm Hindistan Demokratik Kadınlar Derneği’nin kurucu üyelerinden biriydi ve onun birçok eylemliliğine ve kampanyasına öncülük etti. 1984 yılında Kanpur’da patlak veren Sih toplumu karşıtı saldırılar ardından Kanpur’da barış ve uyumun yeniden sağlanması için çalıştı. Aralık 1984’de onbinlerce kişinin ölümüne, yüzbinlercesinin yaralanmasına yol açan gaz trajedisinin ardından tıbbi bir ekibin Bhopal’a gitmesine öncülük etti. Adanmış bir sosyal aktivist olarak, 1996’da Bangalore’deki Dünya Güzellik Yarışması’na karşı kampanyaya katıldı ve orada da tutuklandı.
Devlet başkanlığına aday gösterilen ilk kadın
Yaşamını ülkesine ve halkına adamış biri olarak, 92 yaşına kadar Kanpur’daki kliniğinde hastalarını tedavi etmeye devam etti.
Lakshmi Sahgal 1998 yılında Hindistan’ın en yüksek ikinci sivil ödülü olan Padma Vibhushan ödülü ile ödüllendirildi. 2010 yılında Calicut Üniversitesi tarafından kendisine onur doktorası verildi. 2002’deki Hindistan başkanlık seçimlerinde dört sol parti tarafından ortak aday gösterildi. Hindistan tarihinde devlet başkanlığına aday gösterilen ilk kadındı.
Sahgal anılarını ve tecrübelerini “A Revolutionary Life: Memoirs of a Political Activist” (Devrimci Bir Yaşam: Bir Politik Aktivistin Anıları) adıyla 1997’de kitaplaştırdı.
Yüzbaşı Lakshmi Sahgal bir kalp krizi sonrasında 23 Temmuz 2012’de, 97 yaşında Kanpur’da yaşama gözlerini yumdu. Bedeni tıbbi araştırmalar için bir tıp fakültesine bağışlandı.
